Tam adı Ebu Abdullah Hâris b. Esed el-Basrî el-Muhâsibî olan müellifimiz M.S 781 (Hicri, 165) yılında Basra’da doğmuş; fakat yaşamını küçük yaştan itibaren yerleştiği Bağdat’ta geçirmiş, M.S. 851 (Hicri 243) yılında Bağdat’ta vefat etmiştir. İslâmî ilimlerin tekvin ve tedvin dönemlerinde yetişen Muhasibî’nin iki yüze yakın eser verdiği söylense de bunlardan günümüze ulaşanların sayısı ne yazık ki sadece yirmi sekiz kadardır.

 

Muhâsibî, maddi ve manevi birçok sıkıntılara mal olmasına rağmen, Mu’tezili veya Râfızî olduğu rivayet edilen babasından yüz çevirmiş hatta mirasını reddetmiştir. Önceleri çok iyi anlaştığı İmam Ahmed b. Hanbel ile kelâmî meselelerle uğraşması sebebiyle bozuşmuş, mutaassıp Hanbelîlerin gazabından korunmak için eğitim faaliyetlerini durdurup gizlenmeye mecbur kalmıştır. Dokuz yıl sonra (243/875) da tamamıyla unutulmuş ve kendisi ile temastan çekinilen bir şahıs olarak vefat etmiştir. Öyle ki, cenazesine ancak dört kişinin katıldığı rivayet edilmektedir.